Yurt dışı müşteriye fatura kesmek için kurulan şirketin vergisi ne kadar tutuyor? İngiltere Şirket Kurma sürecini araştıran çoğu kişi kurumlar vergisinin yüzde 19 olduğunu duyuyor ancak tablo tek bir orandan ibaret değil. Rakamların nasıl işlediğini bilmeden kurulan bütçe, ilk beyan döneminde girişimciyi şaşırtıyor.

Yazının tamamı vergi tarafına ayrıldı. Kurumlar vergisi dilimlerini, marjinal indirimin efektif oranı nasıl yükselttiğini ve işveren primi hesabını tek tek açıyoruz. Temettü oranlarındaki artışı, maaş ile temettü dengesini, ödeme takvimini ve şirketten para çekme yollarını da sırayla ele alıyoruz.

Rakamların hepsi güncel oranlara dayanıyor ve tablolarla gösteriliyor. Okuduktan sonra kendi kâr tahmininizi yerine koyup kaba bir hesap çıkarabilirsiniz.

İngiltere'de şirketi bekleyen dört temel vergi hangileri?

Limited şirket tescili tamamlandığında dört ayrı vergi başlığı devreye giriyor. Kurumlar vergisi şirketin kârı üzerinden alınıyor, işveren primi ise maaş ödemesine bağlanıyor. Temettü vergisi kâr dağıtımında hissedarı ilgilendiriyor, KDV ise belirli bir ciro eşiğinden sonra zorunlu hale geliyor. Dördü birbirinden bağımsız işliyor ancak toplam yükü birlikte belirliyor. Girişimcilerin çoğu yalnızca ilkini hesaba katıyor ve gerçek maliyeti eksik görüyor.

KDV tarafında standart oran yüzde 20, indirimli oran yüzde 5 ve sıfır oran yüzde 0 olarak uygulanıyor. Kayıt eşiği 90.000 sterlin olarak duruyor, kayıt sildirme eşiği ise 88.000 sterline denk geliyor. Birleşik Krallık'ta kurulu sayılmayan işletmelerde eşik sıfıra iniyor ve ilk satıştan itibaren kayıt gerekebiliyor. Kurulu sayılmak yalnızca kayıtlı adrese sahip olmak anlamına gelmiyor, HMRC ülkede gerçek faaliyet ve kaynak arıyor.

Sıralama da sonucu doğrudan etkiliyor. Şirket önce kârı üzerinden kurumlar vergisini hesaplıyor, maaş ödemesi varsa primi ayrıca yatırıyor ve kalan tutarı dağıttığında temettü vergisi hissedar tarafında doğuyor. KDV ise kârdan bağımsız çalışıyor ve doğrudan ciroya bakıyor. Dört kalemi aynı tabloda görmeden yapılan kâr hesabı gerçekçi sonuç vermiyor.

Kurumlar vergisi gerçekten yüzde 19 mu?

Yüzde 19 rakamı doğru ancak yalnızca belirli bir kâr seviyesinde geçerli kalıyor. Yıllık kârı 50.000 sterlinin altında kalan şirketler yüzde 19 oranıyla vergilendiriliyor. Kâr 250.000 sterlinin üzerine çıktığında oran yüzde 25 seviyesine yükseliyor. İki eşiğin arasında kalan şirketler için marjinal indirim adı verilen bir geçiş mekanizması çalışıyor.

Yanlış anlaşılma da burada başlıyor. Yüzde 19 oranını duyan girişimci, kâr ne olursa olsun aynı oranı ödeyeceğini varsayıyor. Gerçekte 50.000 sterlini aşan her sterlin için efektif oran yavaşça tırmanıyor. Kâr tahminini yıl başında yapan şirket sahibi, hangi dilime düşeceğini önceden görüyor ve nakit planını ona göre kuruyor.

Kâr ile ciroyu karıştırmamak da önemli. Kurumlar vergisi cironun tamamı üzerinden değil, giderler düşüldükten sonra kalan kâr üzerinden hesaplanıyor. Yüksek ciro yapan ancak gideri de yüksek olan şirket alt dilimde kalabiliyor. Gider kayıtlarını düzenli tutmak, ödenecek vergiye doğrudan etki ediyor.

Marjinal indirim kâr büyüdükçe oranı nasıl değiştiriyor?

Marjinal indirim, iki eşik arasındaki şirketleri ani bir oran sıçramasından koruyor. Kâr 50.000 sterlinden 250.000 sterline doğru yükseldikçe efektif oran yüzde 19'dan yüzde 25'e doğru kademeli olarak ilerliyor. Rakamlar üzerinden bakınca mekanizma çok daha net anlaşılıyor.

Yıllık kâr

Ödenecek kurumlar vergisi

Efektif oran

25.000 sterlin

4.750 sterlin

yüzde 19,00

50.000 sterlin

9.500 sterlin

yüzde 19,00

100.000 sterlin

22.750 sterlin

yüzde 22,75

150.000 sterlin

36.000 sterlin

yüzde 24,00

250.000 sterlin

62.500 sterlin

yüzde 25,00

Tabloda dikkat çeken nokta 100.000 sterlin satırı oluyor. Kâr iki katına çıkarken vergi 9.500 sterlinden 22.750 sterline tırmanıyor ve efektif oran yüzde 22,75'e ulaşıyor. Aradaki fark yalnızca kârın büyümesinden gelmiyor, oranın kendisi de yükseliyor. Yıl sonuna yaklaşırken kârı 50.000 sterlin bandında tutmayı planlayan şirketler maaş ve gider zamanlamasını buna göre ayarlıyor.

Planlamada en çok işe yarayan yöntem, kârı yıl içinde takip etmek oluyor. Aralık ayında ortaya çıkan bir rakam üzerinde yapılabilecek çok az şey kalıyor. Kâr eşiğe yaklaşırken direktör maaşını yükseltmek veya planlanan bir gideri öne çekmek gibi seçenekler masaya geliyor. Kararı muhasebeciyle birlikte almak, sonradan düzeltme aramaktan güvenli duruyor.

İlişkili şirketler vergi eşiklerini neden düşürüyor?

Eşiklerin sabit olduğunu düşünmek sık yapılan bir hata oluyor. Aynı kişinin veya grubun kontrolündeki ilişkili şirketler bulunuyorsa 50.000 ve 250.000 sterlinlik eşikler şirket sayısına bölünüyor. İki ilişkili şirketi olan girişimcide alt eşik 25.000 sterline iniyor. Üç şirkette bölünme daha da sertleşiyor ve düşük kârda bile üst orana yaklaşma riski doğuyor.

Türkiye'den yönetilen yapılarda birden fazla limited şirket kurmak yaygın bir tercih olarak duruyor. Her yeni şirket ayrı bir vergi avantajı yaratmıyor, aksine mevcut eşikleri daraltıyor. Yeni şirket açmadan önce mevcut yapının vergi eşiklerine etkisini hesaplamak gerekiyor.

Bölünme yalnızca alt eşiği ilgilendirmiyor. Üst eşik de aynı oranda küçülüyor ve şirket yüzde 25 bandına daha düşük kârla giriyor. Grup yapısı kurmayı düşünen girişimciler toplam vergi tablosunu tek tek şirketler yerine bütün üzerinden değerlendiriyor.

İşveren primi maaş ödemesinde nasıl hesaplanıyor?

Direktörüne maaş ödeyen şirket, maaşın üzerine işveren primi de yüklüyor. Prim eşiği 5.000 sterlin olarak belirlenmiş durumda ve eşiği aşan kısma yüzde 15 oranı uygulanıyor. Maaş rakamı yükseldikçe şirketin cebinden çıkan ek tutar da büyüyor. Hesabı somutlaştırmak için yaygın kullanılan bir maaş seviyesine bakmak yeterli oluyor.

Kalem

Değer

İşveren primi eşiği

5.000 sterlin

İşveren primi oranı

yüzde 15

Örnek yıllık maaş

12.570 sterlin

Prime tabi kısım

7.570 sterlin

Şirketin ödediği yıllık prim

1.135,50 sterlin

Tablodaki 1.135,50 sterlin, maaşın kendisine ek olarak çıkan bir maliyet kalemi oluyor. Girişimciler genellikle yalnızca brüt maaşı hesaplıyor ve primi unutuyor. Maaş kararı verilirken şirketin gerçek yükü brüt tutar ile primin toplamı üzerinden değerlendiriliyor.

Prim eşiğinin altında kalan maaşlar işveren primi doğurmuyor. Düşük maaş ile yüksek temettü tercih eden girişimciler o mantıkla hareket ediyor. Maaş seviyesini belirlerken yalnızca vergi tarafına değil, kişisel nakit ihtiyacınıza da bakmanız gerekiyor.

Employment Allowance tuzağına kimler düşüyor?

Employment Allowance, işveren primini yılda 10.500 sterline kadar sıfırlayan bir indirim olarak tanımlanıyor. İnternette dolaşan pek çok rehber indirimden söz ediyor ancak kritik istisnayı atlıyor. Şirketin tek direktörü, işveren primine tabi tek çalışan konumundaysa indirim alınamıyor. Türkiye'den kurulan şirketlerin büyük çoğunluğu o tanıma giriyor.

Sonuç pratikte şöyle görünüyor. Tek kişilik yapıda maaş ödemesi yapan direktör, primi sıfırlayacağını sanarak bütçe kuruyor ve yıl sonunda 1.135,50 sterlinlik kalemle karşılaşıyor. İkinci bir çalışanı bulunan şirketlerde tablo değişiyor. Maaş kararını vermeden önce indirime hak kazanıp kazanmadığınızı netleştirmek, sonradan yapılacak düzeltmelerden çok daha kolay.

Deprem konutlarıyla yeni bir şehir inşa edildi
Deprem konutlarıyla yeni bir şehir inşa edildi
İçeriği Görüntüle

İkinci bir çalışanı yalnızca indirim için işe almak mantıklı bir gerekçe oluşturmuyor. Çalışanın toplam maliyeti indirimden gelen tasarrufu aşabiliyor. Karar gerçek iş ihtiyacına göre veriliyor, vergi avantajı ise ikinci sırada değerlendiriliyor.

Temettü oranları iki puan yükselince ne değişti?

Şirket kârını maaş yerine temettü olarak dağıtan girişimciler için denklem son dönemde sertleşti. Temel oran yüzde 8,75 seviyesinden yüzde 10,75 seviyesine çıktı. Üst oran yüzde 33,75 seviyesinden yüzde 35,75 seviyesine taşındı. İki dilimde de artış iki puan olarak gerçekleşti.

Temettü dilimi

Güncel oran

Temel oran

yüzde 10,75

Üst oran

yüzde 35,75

En yüksek oran

yüzde 39,35

İki puanlık artış küçük görünüyor ancak dağıtılan tutar büyüdükçe fark hızla açılıyor. Üst dilimde temettü alan bir hissedar için oran artık yüzde 35,75'e ulaşıyor. En yüksek dilimde ise yüzde 39,35 oranı geçerli oluyor. Temettü kararını eski oranlara göre kuran hesaplar bugün eksik sonuç veriyor.

Artışın etkisini görmenin en hızlı yolu, planladığınız dağıtım tutarını iki oran üzerinden ayrı ayrı hesaplamaktan geçiyor. Aynı tutar için ödenecek vergi, iki puanlık fark yüzünden gözle görülür biçimde yükseliyor. Eski rakamlarla çalışan hissedarlar yıl sonunda beklediğinden düşük net gelir elde ediyor.

Maaş mı temettü mü daha mantıklı?

Karar tek bir orana bakarak verilemiyor. Maaş ödemesi şirketin kârını düşürüyor ve kurumlar vergisi matrahını azaltıyor, karşılığında işveren primi doğuruyor. Temettü ödemesi prim yaratmıyor ancak şirket kârından kurumlar vergisi ödendikten sonra dağıtılıyor ve hissedar tarafında ikinci kez vergilendiriliyor. İki yolun toplam maliyeti kâr seviyesine ve kişisel gelir durumuna göre değişiyor.

Uygulamada girişimcilerin çoğu ikisini birlikte kullanıyor. Prim eşiğini zorlamayan ölçülü bir maaş, kalan kârın temettü olarak dağıtılmasıyla birleşiyor. Doğru bileşim kişiye özel bir hesap gerektiriyor ve mali müşavir desteğiyle netleşiyor.

Kâr seviyesi yükseldikçe denge de kayıyor. Alt dilimde kalan şirkette temettü tarafı daha cazip görünüyor, üst dilime yaklaşan şirkette maaşın matrahı düşürme etkisi öne geçiyor. Tek bir formül bütün şirketlere uymuyor ve karar her yıl yeniden gözden geçiriliyor.

Artıları

- Maaş ödemesi şirket kârını düşürdüğü için kurumlar vergisi matrahını azaltıyor.

- Temettü ödemesi işveren primi yükü doğurmuyor.

- Maaş ve temettü karışımı iki avantajı aynı anda kullanmaya izin veriyor.

- Temettü kararını yıl içindeki kâr durumuna göre erteleyebiliyorsunuz.

- Düzenli maaş, gelir belgesi oluşturduğu için finansal başvurularda işe yarıyor.

Vergi ödeme ve beyan takvimi nasıl işliyor?

Kurumlar vergisinde ödeme tarihi ile beyan tarihi aynı gün değil. Ödeme hesap dönemi bitiminden 9 ay 1 gün sonra yapılıyor, beyanname ise 12 ay içinde veriliyor. Sıralamayı ters kuran girişimciler beyannameyi hazırlamadan önce ödeme tarihine yakalanıyor. Hesap dönemi kapandığı anda takvimi not etmek en basit korunma yöntemi oluyor.

Yükümlülük

Süre

Kurumlar vergisi ödemesi

hesap dönemi bitiminden 9 ay 1 gün sonra

Kurumlar vergisi beyannamesi

hesap dönemi bitiminden 12 ay içinde

Beyan tarafında dikkat edilmesi gereken bir değişiklik daha var. HMRC'nin ücretsiz kurumlar vergisi beyan servisi 31 Mart 2026'da kalıcı olarak kapandı. Faaliyetsiz şirketler dahil her limited şirket beyannamesini HMRC onaylı ticari yazılım üzerinden ya da muhasebeci aracılığıyla veriyor. Kuruluş aşamasında seçilen paket vergi oranlarını değiştirmiyor ancak beyan döneminde elinizde hangi desteğin bulunacağını belirliyor. İngiltere Şirket Fiyatları sayfasındaki seçenekler yasal adres, şirket parolası ve danışmanlık gibi kalemleri tek seferlik ödemede topluyor.

Gecikmenin bedeli ceza olarak geri dönüyor. Beyan vermeyen şirketlere önce ceza uygulanıyor, devamında şirket resen kapatılabiliyor. Sicilden silinen şirketin banka hesapları bloke olabiliyor ve varlıkları devlete geçebiliyor. Takvimi kaçırmamak, vergi planının en ucuz parçası olarak duruyor.

Hesap dönemini kendi iş temponuza göre seçmek de işinizi kolaylaştırıyor. Yoğun sezonun hemen ardına denk gelen bir dönem sonu, beyan hazırlığını en meşgul haftalarınıza yığıyor. Takvimi kuruluş aşamasında düşünmek, sonraki her yıl tekrar eden bir rahatlık sağlıyor.

Şirketten para çekmenin üç yolu neler?

Şirket kasasındaki para otomatik olarak sahibinin parası sayılmıyor. Limited şirket ayrı bir tüzel kişilik olduğu için para çıkışı tanımlı yollardan yapılıyor. Birinci yol maaş ödemesi, ikinci yol temettü dağıtımı, üçüncü yol ise direktörün şirket adına yaptığı harcamaların geri ödenmesi olarak işliyor. Üçünün vergi sonucu birbirinden farklı çıkıyor.

Maaş ve temettü tarafını yukarıda ayrıntılandırdık. Masraf iadesinde ise harcamanın gerçekten şirket faaliyetiyle ilgili olması ve belgelenmesi gerekiyor. Kayıtsız para çekişleri direktör cari hesabında borç olarak birikiyor ve ilerleyen dönemde ek yükümlülük yaratabiliyor. Her çıkışı belgeye bağlamak, beyan döneminde tartışma çıkmasını engelliyor.

Üç yolun ortak noktası kayıt disiplini oluyor. Maaş ödemesi bordro kaydı gerektiriyor, temettü dağıtımı karar ve belge istiyor, masraf iadesi ise fatura ile kanıtlanıyor. Kayıt düzeni oturmuş şirkette vergi hesabı da sorunsuz çıkıyor.

Türkiye'deki vergi mükellefiyeti ortadan kalkıyor mu?

Kalkmıyor. İngiltere'de şirket kurmak Türkiye'deki kişisel vergi mükellefiyetinizi sona erdirmiyor. Türkiye'de tam mükellefseniz dünya genelindeki kazancınız beyana tabi olabiliyor. Çifte vergilendirme anlaşması iki ülke arasındaki uygulamayı belirliyor ve sonuç kişiden kişiye değişiyor.

Konu kişiye özel olduğu için genel geçer bir cevap vermek doğru olmuyor, mali müşavirinize danışmanız gerekiyor. Şeffaflık tarafını da hesaba katmanız gerekiyor. Birleşik Krallık şeffaf bir sicile sahip, şirket sahipliği ve hesap özetleri kamuya açık tutuluyor. Gizlilik arayan girişimciler için uygun bir yapı sunmuyor.

Sicilin açık olması, şirket bilgilerinin üçüncü taraflarca görülebilmesi anlamına geliyor. Yapıyı baştan doğru kurmak, sonradan açıklama yapmaya çalışmaktan kolay geliyor. Vergi planını mali müşavirinizle birlikte kurmanız, iki ülkenin kurallarını aynı anda gözetmenizi sağlıyor.

Adıyamanlı girişimci vergi planını nereden kurmalı?

Vergi planı kuruluştan sonra değil, kuruluştan önce başlıyor. Yıllık kâr tahmininizi yazın, hangi kurumlar vergisi dilimine düşeceğinizi tablodan bulun, maaş seviyesini işveren primiyle birlikte hesaplayın ve temettü dağıtımını güncel oranlar üzerinden değerlendirin. Dört adımı kuruluş gününde yapan şirket sahibi, ilk hesap dönemini sürprizsiz kapatıyor. İlişkili şirketiniz varsa eşiklerin bölündüğünü de listeye ekleyin.

Şehirdeki pek çok işletme yurt dışı satışa küçük hacimle başlıyor ve ilk yıl alt dilimde kalıyor. Büyüme hızlandığında ise oran sessizce yükseliyor ve nakit planı zorlanıyor. Kârın 50.000 sterlin eşiğine yaklaştığı yılı önceden görmek, maaş ve gider kararlarını zamanında almanızı sağlıyor.

AnaŞirket Companies House sicilinde 15104126 numarasıyla kayıtlı, 248'in üzerinde şirket kurmuş ve desteğini Türkçe veriyor. Süreci Türkiye'den yürüten girişimciler için pratik tavsiye birkaç maddede toplanıyor. Kâr tahminini yıl başında tabloya oturtun, maaş ve temettü dengesini yazılı olarak karşılaştırın. Ödeme ve beyan tarihlerini takvime işleyin, Türkiye tarafındaki mükellefiyet sorusunu da mali müşavirinize sorun.

Muhabir: Adıyamanlılar Net