İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerin üçüncü yıl dönümünde Adıyaman'da düzenlenen basın toplantısında, afetin ardından yürütülen çalışmalar ve yürürlükteki projeler hakkında bilgi verdi.
Yerlikaya, konuşmasına, 'Yüreğimizde sızısı dinmeyen büyük bir acının yıl dönümünde, aziz milletimizi sınayan büyük bir imtihanın üçüncü yılında bir aradayız' sözleriyle başladı. 6 Şubat 2023'te meydana gelen depremleri 'Asrın Felaketi' olarak nitelendiren Yerlikaya, depremlerin Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüğünde iki ana deprem ile Gaziantep ve Hatay merkezli üç büyük depremi kapsadığını ifade etti. Aynı gün toplam beş büyük depremin yaşandığını belirtti.
Bakan Yerlikaya, ilk depremin saat 04.17'de meydana geldiğini ve saat 04.30'da AFAD tarafından Türkiye'deki tüm kurtarma ekiplerine 'Deprem bölgelerine intikal edin' talimatı verildiğini söyledi. Devletin kriz yönetim mekanizmasının aynı hızla devreye girdiğini belirten Yerlikaya, saat 04.40'ta Osmaniye'de Bilgi Apartmanı'ndan ilk vatandaşın sağ olarak kurtarıldığını aktardı.
Yerlikaya, saat 05.00 itibarıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Bakanlar ve Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) çalışma gruplarının AFAD Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi'nde toplandığını, kriz masası kurulduğunu ve koordinasyonun başlatıldığını ifade etti. AFAD'ın depremden 45 dakika sonra '4. Seviye Acil Durum' ilan ettiğini belirten Yerlikaya, bunun 'Uluslararası Acil Yardım Çağrısı'nı kapsayan tarihi bir eşik olduğunu kaydetti.
Yerlikaya, felaketin yaşandığı illere Bakanların görevlendirildiğini, valilerin ve mülki idare amirlerinin deprem bölgesine intikal ettiğini, AFAD gönüllüleri ve iş makinelerinin sevk edildiğini aktardı. İzmir'den Adana Havalimanı'na arama kurtarma personeli ve ağır tonajlı araçların ulaştırıldığını, ilk bireysel çadırların saat 11.25'te kurulduğunu bildirdi. İkinci büyük depremin ise 13.24'te Kahramanmaraş Elbistan merkezli 7,6 büyüklüğünde meydana geldiğini ve arama kurtarma çalışmalarının kesintisiz sürdüğünü söyledi.
Yerlikaya, depremlerin 120 bin kilometrekarelik alanı etkilediğini ve 14 milyon vatandaşın doğrudan etkilendiğini, 53 bin 697 kişinin hayatını kaybettiğini, 107 bin 213 kişinin yaralandığını açıkladı. Adıyaman'da 8 bin 566 vatandaşın yaşamını yitirdiğini, 17 bin 499 kişinin yaralandığını bildirdi.
AFAD koordinasyonunda yürütülen iyileştirme çalışmaları kapsamında 39 bin 561 binanın yıkıldığını, 26 bin 32 binada arama kurtarma yapıldığını belirten Yerlikaya, toplam 650 bin personel ve 20 bin araç ile iş makinesi, 141 helikopter, 182 uçak ve 23 geminin görev yaptığını ifade etti. Yerlikaya, bu süreçte 93 ülkeden ekiplerin de destek verdiğini kaydetti.
Geçici barınma çalışmalarına da değinen Bakan Yerlikaya, 1 milyon çadırın sevk edildiğini, 350 çadır kentte 645 bin çadır kurularak 2,5 milyon afetzedeye geçici barınma imkânı sağlandığını aktardı. Tahliye edilen afetzede sayısının 3 milyon 549 bin olduğunu belirtti. AFAD Konteyner Kentlerinde 707 bin afetzedeye konaklama sağlandığını, kira yardımlarının toplam 43,5 milyar TL'yi aştığını ve nakdi destek programları kapsamında 1 milyon 995 bin 978 haneye 10 bin TL, 568 bin 624 haneye 15 bin TL taşınma yardımı yapıldığını ifade etti. Depremde yakınlarını kaybedenlere 100'er bin TL destek sağlandığını, tahliye süreci için 57 milyon TL'yi aşkın ödeme gerçekleştirildiğini aktardı.
Yerlikaya, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan hasar tespit çalışmaları kapsamında 2 milyon 301 bin 688 bina ve 6 milyon 168 bin 281 bağımsız bölümün incelendiğini, 292 bin 423 binanın acil, ağır ve yıkık olarak belirlendiğini, 60 bin 732 binanın enkazının 68 günde kaldırıldığını bildirdi. Ağır hasarlı 198 bin 205 binadan bugüne kadar 187 bin 361'inin enkazının kaldırıldığını söyledi.
Deprem konutlarının inşasına ilişkin de bilgiler veren Yerlikaya, 18 il ve 179 ilçede hak sahipliği sürecinin tamamlandığını, 410 bin 118 hak sahibinin belirlendiğini ve bugüne kadar 455 bin 357 bağımsız bölümün teslim edildiğini kaydetti. Adıyaman'da 40 bin 511 konut ve 2 bin 855 iş yerinin hak sahipliği kurasının çekildiğini aktardı.
Yerlikaya, afet sonrası hazırlık kapasitesinin artırıldığını belirterek, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nin güncellendiğini, 1.204 deprem gözlem istasyonu bulunduğunu ve AFAD Gönüllülük Sistemi kapsamında gönüllü sayısının 1 milyon 632 bini aştığını söyledi. Ayrıca 495 akredite ekip ve 16 bin 377 üyenin sahaya çıkmaya hazır olduğunu, arama kurtarmacı sayısının 149 bin 873'e ulaştığını aktardı.
Türkiye Afet Sonrası İyileştirme Planı (TASİP) ile afet sonrası yapıların 'öncekinden daha iyisini inşa etmek' hedeflendiğini ifade eden Yerlikaya, 134 yatırımın tamamlandığını, 73 yatırımın yapımının devam ettiğini ve 50 yatırımın planlandığını bildirdi.
Yerlikaya, konuşmasını, 'Bugün Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ve diğer illerimizde yalnızca binalar yükselmiyor; umut yükseliyor, kardeşlik yükseliyor, Türkiye Yüzyılı yükseliyor' sözleriyle tamamladı. Bakan, 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybeden vatandaşlara Allah'tan rahmet, geride kalanlara sabır, yuvalarına kavuşanlara sağlık ve mutluluk diledi.
Kaynak : PERRE
