Prof. Dr. Murat Gökhan Dalyan, Fransız Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (IFRI) adına hazırlanan bir rapora ilişkin yaptığı değerlendirmede, Adıyaman'ın toplumsal yapısı, siyasi dönüşümü ve 6 Şubat depremlerinin kentte oluşturduğu değişime dair raporda yer alan tespitleri kamuoyuyla paylaştı. Dalyan, Giulia Fournier tarafından hazırlanan ve 28 Mart 2025 tarihini taşıyan raporun özetini değerlendirirken, raporda geçen "metroköy" kavramının dikkat çekici bir tanımlama olduğunu ifade etti.
Dalyan'ın aktardığı rapor özetine göre Adıyaman, 1954 yılında il statüsü kazanmasının ardından uzun yıllar muhafazakâr ve dönem dönem İslamcı partilere destek veren bir siyasi çizgi izledi. Raporda, kentin ekonomik açıdan merkezi yönetime bağımlı, dış dünyaya görece kapalı ve devlete bağlı yapısı nedeniyle "metroköy" olarak tanımlandığı belirtildi.
Raporda, Adıyaman'daki toplumsal yapının tarikatlar, etkili aileler ve yerel güç odakları etrafında şekillendiği, bu yapıların uzun yıllar siyaset ve kamu kaynakları üzerinde etkili olduğu değerlendirmesine yer verildi. Ayrıca Alevi ve Sünni toplumlar arasındaki sosyal geçirgenliğin yüksek olduğu, bu nedenle kimlik siyasetinin yerel ölçekte belirleyici bir unsur haline gelmediği ifade edildi.
Değerlendirmede, kentte özellikle kırsal kesimde Kürtçe'nin (Kurmanci) yaygın olarak konuşulduğu ve birçok kişinin kendisini Kürt olarak tanımladığı belirtilirken, Güneydoğu Anadolu'nun bazı illerinden farklı olarak bu kimliğin devlete karşı militan bir siyasi harekete dönüşmediği yönündeki tespit de raporda yer aldı.
Raporda, 2004-2024 yılları arasında belediye yönetimini elinde bulunduran AK Parti'nin devlet imkânları, yerel aileler, tarikatlar ve İslami sermaye üzerinden kentte güçlü bir siyasal yapı oluşturduğu değerlendirilirken, 6 Şubat 2023 depremlerinin bu dengeyi değiştirdiği ifade edildi. Deprem sonrasında merkezi yönetim ile AFAD'ın yardım çalışmalarındaki gecikmelerin kentte "terk edilmişlik" duygusu oluşturduğu ve bunun iktidarın "hizmet partisi" algısını etkilediği yönündeki değerlendirmeye de raporda yer verildi.
Rapor özetinde, 2023 genel seçimlerinde güvenlik eksenli tercihlerin etkili olduğu, 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel Seçimleri'nde ise seçmenin uzun yıllardır sürdürdüğü siyasi tercihini değiştirdiği belirtildi. Bu değişimde, Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere'nin kişisel siyasi etkisinin ve deprem sonrasında oluşan memnuniyetsizliğin belirleyici olduğu değerlendirmesi paylaşıldı.
Raporda ayrıca Adıyaman Belediyesi'nin yönetim değişikliğinin ardından Fransız Kalkınma Ajansı (AFD), Alman Uluslararası İş Birliği Ajansı (GIZ) ve İsviçre merkezli sivil toplum kuruluşu Solidar Suisse ile çeşitli iş birlikleri geliştirdiği bilgisi de yer aldı.
Prof. Dr. Murat Gökhan Dalyan ise yaptığı değerlendirmede, kamuoyuyla raporun tamamını değil özetini paylaştığını belirterek, yabancı araştırmacıların gözünden Adıyaman'a bakmanın da önemli olduğunu ifade etti. Dalyan, "Bence en önemli tanımlama 'metroköy' kavramıdır. Bu rapor her şeyi anlatmasa da kafasını kuma gömen, kulaklarını seslere tıkayan ilgililere önemli mesajlar veriyor." ifadelerini kullandı.
Haberde yer verilen değerlendirmeler, Prof. Dr. Murat Gökhan Dalyan'ın kamuoyuyla paylaştığı IFRI rapor özeti ile bu özet içerisinde aktarılan görüşlere dayanmaktadır. Raporda yer alan tespitler, raporu hazırlayan araştırmacının değerlendirmelerini yansıtmaktadır.
