Eski çağlardaki kölelik düzeni, günümüzde kimi yerlerde uygulanan çalışma sistemine göre birçok yönüyle daha adil ve daha insaniydi. Hatta ırgatlık ve marabalık da böyle...
Bu tespite katılan/katılmayan, hatta şaşıran olabilir. Belki üzücü ama gerçek böyle...
Kölelik kötüydü evet, lakin günümüzde modernlikle müsemma kölelik, çok daha kötü...
Ağaların yanında iş tutan ırgat ya da marabalar çok uygun koşullarda çalışmıyor olsalar bile, ağalar kendilerine başlarını sokabilecekleri birer barınak, çocuklarının iaşe ve ibatesini sağlayacak belli bir gelir, dahası, çoluk çocuğu evlendiğinde düğün masraflarını üstlenecek bir sosyal güvence sağlıyorlardı.
Hatta yaşlandıklarında ve elden ayaktan düştüklerinde sersefil vaziyette ortada bırakmıyorlardı.
Doğan bebekleri de ağanın güvencesindeydi, yapılması gereken düğünleri de, hatta kalkması gereken cenazeleri de...
Günümüzde kapitalizm sistemi, daha doğrusu kapitalist zihniyet, geçmişin sömürge dönemlerinden çok daha acımasız bir şekilde hükmünü icra ediyor.
Ellerine asgari ücret tutuşturulanların ailesi ile nerede ve hangi koşullarda yaşadığı, çoluk çocuğunun ne durumda olduğu artık pek çok işverenin umurunda değil.
“Bekâr kız kardeşim olsa onunla evlendirirdim” dediğim insanlık abidesi öyle çalışanlar biliyorum ki, bir düğün yapma veya kazancı ile ailesini geçindirme imkânına sahip değil...
Ömür boyu adeta köle gibi çalıştırılıyorlar…
Ağanın yanındaki ırgata gösterdiği anlayış, adı patron ve işveren olan insanlarda yok...
Gün doğumundan gün batımına dek en ağır işlerde hem de soluklanmalarına bile müsaade edilmeden insanlar çalıştırılıyor.
Bir aylık çalışmalarına karşılık ise, yekûnu bin lira bile olmayan asgari ücret ödeniyor.
Bütün bu olumsuzluklara rağmen toplum öyle bir duruma getirilmiş ki; birçoğu asgari ücretle bile iş arıyor, yine de bulamıyor.
Sabahtan akşama kadar karın tokluğuna çalıştırılanlar da patronun “Sizi kapı dışarı ederim, yerinize çalışacak çok insan var” gibi tehditlerine maruz kalıyor.
Güya kölelik düzeni eski çağlarda kalmış deniliyor. Pekâlâ, köleliği bile aratan günümüzdeki uygulamaya ne demeli?
Vicdanlar adeta körelmiş, insanlık adına ne varsa her şey törpülenmiş, her şey maddeye dönüşmüş…
Asırlar değişse de sömürü düzeni değişmiyor. Dünün köle düzeni olan sistemin adı; günümüzde kapitalizmin maharetleriyle olmuş modern kölelik!
Hâsılı gözlerimizi kapatmak, umursamamak, aldırmaz bir şekilde davranmak, insanlığın yüz yüze olduğu köklü sorunların var olduğu gerçeğini ortadan kaldırmıyor.
Eğer bugün küresel düzeyde dünyanın tadı tuzu kaçmışsa, bunda emekleri, bedenleri, yürekleri istismar edilen insanların iniltilerinin hiç etkisi olmadığını düşünmek dürüstçe bir yaklaşım olmaz.
Milli Şairimiz Mehmet Akif; “Ağlamayı bilmiyorsan bari gülmekten utan” der ya, o durumdayız... Harbiden çok kirlenmiş, çok duyarsızlaşmışız!
Selam, sevgi ve gönül dolusu muhabbetlerimle…
Bilal KARADAĞ
