Adıyaman Fırıncıları Doymak Bilmiyor Mu? Sofra Vatandaşın, Yük Vatandaşın Sırtında!
Adıyaman’da ekmek fiyatları kadar, fırınlarda alınan pişirim ücretleri de tartışma konusu oluyor. Vatandaşın alım gücü her geçen gün düşerken, fırıncılık sektörünün talepleri ve kamuoyuna yansıyan fiyat tartışmaları da sorgulanmayı hak ediyor. Peki, Adıyamanlı vatandaş neden sürekli daha fazla ödeme yapmak zorunda kalıyor?
Adıyaman’da geçmişten bugüne vatandaşın alışık olduğu bir düzen vardı. İnsanlar evlerinde hazırladıkları ekmek hamurunu fırına götürüyor, pişirim için bugün tartışılan ölçüde yüksek ücretlerle karşılaşmıyordu. Ancak son dönemde pişirim ücretlerinin ciddi biçimde arttığı yönündeki şikâyetler, vatandaşın tepkisini çekiyor.
Zaten ekonomik sıkıntılarla boğuşan, ev kirasını, elektriğini, suyunu ve mutfak masrafını denkleştirmeye çalışan vatandaşın sırtına bir de artan pişirim ücretleri yüklenince şu soru kaçınılmaz hâle geliyor:
Adıyaman’da vatandaşın cebine uzanan ellerin artık durması gerekmiyor mu?
EKMEK FİYATI TARTIŞILIYOR, VATANDAŞIN CEBİNDEN ÇIKAN PARA KONUŞULMUYOR!
Adıyaman Fırıncılar Derneği Başkanı, ekmek fiyatları konusunda sık sık kamuoyunun gündemine geliyor. Açıklamalarda ekmeğin ucuz olduğu ya da fiyatların yetersiz kaldığı yönünde bir algı oluşuyorsa, burada sorulması gereken çok önemli sorular var.
Türkiye yalnızca Adıyaman’dan ibaret değil!
Başka illerde ekmek hangi fiyattan satılıyor? Ekmeklerin gramajı kaç? Vatandaş aynı parayla kaç gram ekmek alabiliyor? Fırınların maliyetleri ne kadar? Adıyamanlı vatandaşın ödediği para karşılığında aldığı ekmek, başka illerdeki ekmeklerle karşılaştırıldığında gerçekten avantajlı mı?
Bunlar cevaplanmadan, yalnızca ekmeğin ucuz olduğu iddiasıyla kamuoyunun karşısına çıkmak, tartışmanın bütününü ortaya koymaya yetmez.
Eğer Adıyaman’da ekmeğin ucuz olduğu savunuluyorsa, bunun ölçüsü yalnızca sözler değil; güncel fiyatlar, gramajlar ve gerçek maliyetler olmalıdır.
Türkiye’nin farklı illerindeki ekmek fiyatları ve gramajları karşılaştırılmalı, vatandaşın ödediği ücretin karşılığında ne aldığı açıkça ortaya konulmalıdır. Başka şehirlerde ekmeğin daha ucuza ve daha yüksek gramajla satıldığı örnekler varsa, bunlar da görmezden gelinmemelidir.
Çünkü vatandaşın aklıyla kimse alay edemez. İnsanlar pazara çıkıyor, markete gidiyor, fırına uğruyor. Fiyatları görüyor, hesabını yapıyor ve geçim mücadelesini bizzat yaşıyor.
PİŞİRİM ÜCRETİ DE VATANDAŞIN BELİNİ BÜKÜYOR!
Meselenin bir de pişirim ücreti boyutu var.
Adıyaman’da evinde ekmek hazırlayıp fırında pişirtmek isteyen vatandaşlar, son dönemde yükseldiğini belirttikleri ücretlerden şikâyet ediyor. Özellikle kalabalık aileler için bu gider, küçümsenecek bir masraf olmaktan çıkabiliyor.
Bir aileyi düşünün…
Ay boyunca her kuruşun hesabını yapıyor. Çocuğunun okul masrafını karşılamaya, elektrik ve su faturasını ödemeye, mutfağını doldurmaya çalışıyor. Bir taraftan da temel gıda ihtiyacını karşılamak zorunda.
Böyle bir aile için birkaç liralık artış bile zamanla önemli bir yük oluşturabilir. Hele ki bu artışlar sık sık yaşanıyorsa, vatandaşın bütçesi daha da daralır.
Burada sorulması gereken soru şudur: Pişirim ücretleri hangi maliyetlere göre belirleniyor? Vatandaştan alınan ücretin dayanağı nedir? Fiyatlar belirlenirken vatandaşın ekonomik durumu da hesaba katılıyor mu?
Elbette fırıncı esnafının da un, enerji, kira, işçilik ve diğer işletme giderleri var. Hiç kimse esnafın emeğini yok sayamaz. Ancak esnafın maliyetleri olduğu kadar vatandaşın da geçim derdi var.
Esnafın emeği değerlidir ama vatandaşın alın teri de en az onun kadar değerlidir!
Bir tarafın kazancını korumak adına diğer tarafın yaşamını zorlaştıran bir anlayış, toplumsal vicdanda karşılık bulamaz.
ADIYAMANLI VATANDAŞIN CEBİ NEDEN HEP SINANIYOR?
Adıyaman, 6 Şubat depremlerinin ardından büyük acılar yaşadı. Evini, iş yerini, yakınlarını kaybeden insanlar hâlâ hayatlarını yeniden kurmaya çalışıyor. Birçok aile ekonomik sıkıntılarla mücadele ediyor.
Böyle bir şehirde temel gıda fiyatları ve pişirim ücretleri tartışılırken daha hassas, daha şeffaf ve daha sorumlu bir yaklaşım sergilenmesi gerekmiyor mu?
Vatandaşın beklentisi çok açık: Ne emeğin karşılığı verilmesin istiyor ne de haksız bir kazanç düzenine mahkûm olmak istiyor. İstediği tek şey, makul fiyat, adil uygulama ve şeffaflık.
Fırıncılar Derneği Başkanına da şu soruları sormak gerekiyor:
- Adıyaman’daki ekmek fiyatları, Türkiye genelindeki güncel fiyatlarla karşılaştırıldı mı?
- Ekmek gramajları iller arasında karşılaştırıldığında ortaya nasıl bir tablo çıkıyor?
- Pişirim ücretlerindeki artışların gerekçesi nedir?
- Vatandaşın alım gücünü korumak için hangi adımlar atılıyor?
- Kamuoyuna açıklanan fiyat değerlendirmelerinde yalnızca fırıncıların maliyetleri mi, yoksa vatandaşın ödediği toplam bedel de mi dikkate alınıyor?
Bu sorulara verilecek açık ve belgeli cevaplar, tartışmanın önünü kesmek yerine kamuoyunun doğru bilgiye ulaşmasını sağlayacaktır.
KİMSE VATANDAŞIN SOFRASINI KENDİ HESABINA GÖRE DEĞERLENDİRMESİN!
Ekmek, lüks bir tüketim ürünü değildir. Dar gelirlinin de emeklinin de işçinin de öğrencinin de sofrasındaki en temel gıdalardan biridir.
Bu nedenle ekmek fiyatları konuşulurken yalnızca işletme maliyetlerini öne çıkarmak yeterli değildir. Fiyatın vatandaşın cebine etkisi de hesaba katılmalıdır. Aynı şekilde pişirim ücretleri konusunda da uygulamanın açık, anlaşılır ve denetlenebilir olması gerekir.
Adıyamanlı vatandaş artık yalnızca açıklama değil, karşılaştırma ve somut bilgi istiyor. Başka illerdeki fiyatlar ve gramajlar ortaya konulsun. Pişirim ücretlerinin hangi gerekçeyle belirlendiği açıklansın. İddialar varsa belgelerle değerlendirilsin.
Çünkü mesele yalnızca ekmek değil; mesele geçim, adalet ve vatandaşın sofrasıdır.
Adıyaman Fırıncılar Derneği Başkanı başta olmak üzere sektör temsilcilerine çağrımızdır: Ekmeğin fiyatını savunmadan önce Türkiye genelindeki fiyatları ve gramajları ortaya koyun. Pişirim ücretlerini de açıklıkla anlatın. Vatandaşın sorularına cevap verin.
Adıyamanlı vatandaşın da bu şehirde yaşayan herkes gibi uygun fiyatla temel gıdaya ulaşmaya hakkı var.
Kimse esnafın emeğini küçümsemesin; ama kimse de vatandaşın yaşadığı ekonomik sıkıntılar görmezden gelmesin.
Unutulmasın: Fırında pişen ekmek olabilir ama vatandaşın sabrı da her geçen gün tükeniyor. Sofradaki ekmek küçülürken masraflar büyüyorsa, bunun hesabını sormak vatandaşın en doğal hakkıdır!
