banner127
02 Ocak 2021 Cumartesi 11:58
193 Okunma
Son dokuma tezgahında son usta

Yüzyıllardır dokumacılık sektörünün merkezlerinden birisi olan Adıyaman’ın Besni ilçesinde sadece 1 tane mekanik tezgah ve bu tezgahta çalışabilen 1 usta kaldı.

Tezgahlarda el emeği göz nuruyla dokunun halı, kilim, savan ve çulha gibi ürünler artık fabrikalarda manevi bir değeri olmadan dokunuyor. Adıyaman’ın Besni ilçesinde sayısı 400 ile 600 arasında olan ve insan gücüyle çalışan ‘kara dokuma’ (mekanik) tezgahından günümüzde sadece 1 tane kaldı. 1870’li yıllarda kurulan kooperatif aracılığıyla ilçede yaygınlaşan dokumacılık yaygınlaştı. İlçede üretilen ürünler Anadolu’nun yanı sıra Suriye ve Afganistan başta olmak üzere Ortadoğu ülkelerine gönderildi.

Sanayinin gelişmesi ile mekanik tezgahların yerini elektronik tezgahlar alırken, mesleğe ilginin az olmasından dolayı çırak yetiştirilememesi dokumacılığın zaman geçtikçe azalmasına neden oldu. İlçede dokumacılık sektörünün daraldığını gören bazı kişiler Gaziantep ve Uşak’a giderek bu şehirlerde mesleklerini devam ettirdi. Bir dönem dokumacılığın en önemli merkezlerinden olan ilçede 1 tane mekanik, 4 tane de sanayi tipi tezgah bulunuyor.

Mekanik tezgahın ilçede son ustası olan Cüneyt Çağırır, mesleğe 7 yaşında başladığını belirterek, “1940 yılından beri Eski Besni dediğim yerde her evde bu tezgahlardan vardı. Maalesef zaman içerisinde teknolojiyle birlikte bu meslek eskimeye yüz tuttu. Ama biz bu mesleği yaşatmak için elimizdeki bu tek makine ile sofra bezi veya masa örtüsü üretiyoruz” dedi.

Dokumacılık ile ilgili araştırma yapan Öğretmen Akif Bahçeci, 18’inci yüzyıldan itibaren dokumacılığın var olduğunu, kooperatifçilik ile bu mesleğin geliştiğini söyledi.

Bahçeci, “Kooperatif aracılığıyla bu ürünler Anadolu’nun yanında Ortadoğu ülkelerine gönderildiğini biliyoruz. Dokumacılık ve çulhacılık Besni’nin mayasında var. Besni’de Cüneyt Çağırır gibi abimize Allah uzun ömürler versin. Cüneyt ustamız gözlerini kapattığında bu mesleği gelecek kuşaklara aktaracak ustamız kalmayacak” diye konuştu.

Sanayi sitesinde elektronik tezgah ustası Mustafa Kırınç, eski dokuma tezgahlarının artık kullanılmadığını belirterek, “O dönem dokuma zordu, şimdi kolay ama meslek çöktü. Kimse bu mesleği öğrenmiyor. İplik pahalı, yaşam güç” dedi.

Küçük Sanayi Sitesi Başkanı Hacı Arslan ise, “Bizim çocukluk yıllarımızda Besni’de ortalama 400 tane dokuma tezgahımız vardı. Ama şuanda Besni Küçük Sanayi Sitesinde faaliyete gösteren sadece 4 tane dokuma tezgahımız kaldı. Kara dokuma tezgahı dediğimiz tezgahlar bitti. Bunlarda zor şartlarda mücadele etmeye çalışıyorlar, işçi sorunu var, ürettikleri malları değerinde satamıyorlar” diye konuştu. Kaynak: iha
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Asım Öcal 2021-01-02 20:56:06

Haberde konu edilen tezgah İstanbul’da ikamet eden iş adamı Şahin Akdoğan tarafından besni ADD ye hediye edilmiştir

Avatar
Mehmet Nariçi.. İktisatcı 2021-01-03 12:04:41

Aktüel dokuma çeşitleri ile yeni ve 50 - 70 yıl önceki Besni dokuma ürünleri tekrar güncelleştirilerek el dokumacılığı geliştirilmeli.. Kız çok programlı okulda el dokumaları bölümü açılmalı.. Bu ustanın yanına halk eğitimden usta adayı stajyer gönderilmeli.. #BESNİ Belediye #HalkEğitim